Het verband tussen stress en lichamelijke klachten

De kranten staan er vol mee; de toenemende werkdruk in de zorg. Hoe kan het nu dat deze problematiek met name in de zorg speelt? En wat doet stress nou eigenlijk met je lichaam? Je lichaam en stress zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Als je stress hebt gaat dat door heel je lichaam heen. Het gevolg is lichamelijke klachten waar je niet zo 1, 2, 3 vanaf bent. In de zorg kampen veel zorgverleners met stress door de hoge werkdruk.

Eerste lichamelijk reactie op stress

Wanneer er een stressvolle situatie zich voordoet maakt het lichaam als eerste de hormonen adrenaline en noradrenaline aan. Deze hormonen zorgen ervoor dat het lichaam wordt klaargemaakt om te vluchten of te vechten. Zo gaat de hartslag omhoog, stroomt er zuurstofrijk bloed naar de spieren en hersenen, spannen de spieren zich aan, versnelt de ademhaling en vertraagd de spijsvertering. Je krijgt klamme handen en voelt een extreme alertheid over je heen komen. Na deze eerste reactie, gaat het lichaam cortisol aanmaken. Cortisol wordt ook wel het stresshormoon genoemd. Dit hormoon laat de bloedsuikerspiegel stijgen en versnelt de stofwisseling waardoor er meer energie vrijkomt.

Lichamelijk klachten door stress

Belangrijke symptomen die kunnen aanduiden dat er sprake is van stress:

  • Oorsuizen oftewel piepstress
  • Stijfheid in de spieren
  • Hoge bloeddruk
  • Hyperadrenaline (bij chronische stress)
  • Overspannenheid
  • Burn-out

5 meest voorkomende lichamelijke gevolgen

1. Hoofdpijn of spanningshoofdpijn. Deze pijn voelt aan alsof er een strakke band om het hoofd zit.
2. Nekklachten en rugklachten, veroorzaakt door verzuring van nek-, schouder- en rugspieren.
3. Maag- en darmklachten, veroorzaakt door vertraagde spijsvertering en drukkend gevoel op de maag. Gevolg is verminderde eetlust of juist eetbuien.
4. Hartkloppingen. hartkloppingen kunnen weer paniekaanvallen veroorzaken.
5. Slapeloosheid, veroorzaakt door rusteloosheid en veel piekeren. Slapeloosheid veroorzaakt oververmoeidheid, lusteloosheid, prikkelbaarheid en soms zelfs depressie.

Voorkomen lichamelijke klachten door stress

Voorkomen is uiteraard belangrijker dan genezen. Zo kun je lichamelijke klachten zoveel mogelijk voorkomen:

  • Zorg goed voor jezelf: eet gezond, beweeg voldoende en zorg voor ontspanning.
  • Stop op tijd met werken en probeer de hoeveelheid overuren zoveel mogelijk terug te dringen.
  • Onregelmatige werkuren? Probeer hier structuur in aan te brengen en durf ook ‘nee’ te zeggen.
  • Neem geen werk mee naar huis als dat niet hoog nodig is.
  • Zorg ervoor dat je altijd pen en papier bij je hebt zodat je alles wat je te binnen schiet meteen kunt opschrijven.
  • Zorg dat je echt pauze neemt. Ga rustig zitten, probeer te ontspannen en zonder jezelf af.
  • Vraag om hulp als het je teveel wordt.
  • Sta eens aan het einde van de dag stil bij wat je allemaal hebt gedaan.
  • Communiceer effectief en geef duidelijk aan waar je mogelijk tegenaan loopt.

Op woensdag 15 november – de start van de week van de werkstress – vindt het Zorg in Balans congres plaats.

Zorg in Balans Congres op 15 november 2017 bijwonen?

Bekijk het programma